AUTISME EN SEKSUALITEIT

15 mei, 2017

Door Fatima de Kwant

Vertaling: Paul Speijcken

 

Praten over seks met je tiener is vaak moeilijk en soms zelfs een taboe, vooral het praten over seksuele opvoeding/onderwijs in de thuis situatie.

Hoewel het praten over seks eigenlijk heel natuurlijk is tonen statistieken echter aan dat ouders nog regelmatig remmingen hebben om over dit onderwerp met hun kind te praten.

Iedereen weet dat seksualiteit een integraal onderdeel van het leven is, niet alleen het hebben of niet hebben van seks maar ook of het wel of niet krijgen van een orgasme.

Seksualiteit is de energie die je motiveert om liefde , contact en intimiteit te vinden en uiting te geven aan de wijze waarop wij voelen en de wijze waarin mensen elkaar aanraken of aangeraakt willen worden.

Seksualiteit heeft invloed op onze gedachten, gevoelens, interacties en heeft invloed op zowel onze lichamelijke en geestelijke gezondheid.

Ondanks enkele uitzonderingen wordt op de meeste scholen aandacht besteed aan seksuele ontwikkeling en opvoeding.

Op middelbare scholen worden punten thema’s gerelateerd aan seks besproken en vormen een onderdeel van het les programma.

Studenten wordt aangemoedigd om te praten en te leren over seksualiteit, emoties en gevoelens die bij dit onderwerp horen.

Met een beetje geluk voelen tieners/pubers zich hierdoor ook veilig genoeg om ook in de thuis situatie over dit onderwerp te praten.

Waardoor hun ouders de gelegenheid krijgen om hun tiener/puber te begeleiden naar een gezond en veilig seksleven.

Hoe ontwikkelt dit proces zich echter wanneer de tiener/puber autisme heeft?

Hoe praat je met een autistische puber over seks?

Is dit mogelijk?

Is dit noodzakelijk?

Het antwoord is JA, het is zowel mogelijk als noodzakelijk.

 

Tieners/pubers met autisme en seksualiteit.

 

Tieners met autisme, zijn in de eerste plaats, net als andere tieners, gewone gezonde kinderen die fysiek in staat zijn om de seksuele ontwikkeling die in hun lichaam plaats vindt te ervaren..

De hormonen zullen bij beide groepen voor de zelfde nieuwe lichamelijke ervaringen, gevoelens en sensaties zorgen.

Het verschil is dat de niet autistische tiener/puber waarschijnlijk al met leeftijdgenoten op school of in de omgeving heeft gesproken over seksualiteit, ze hebben ervaringen, gedachten enz. kunne uitwisselen om zich zo een (niet altijd correct) beeld te vormen van seksualiteit.

De autistische tiener mist deze sociale interactie vaak in de pubertijd waardoor het begrip seksualiteit geen aandacht krijgt terwijl het wel ontwaakt in het lichaam.

Daarom is het belangrijk dat ouders/verzorgers en opvoeders bereidt zijn om dit stadium van de biologische ontwikkeling van de puber te begeleiden en hem/haar voor te bereiden op het beleven van seksualiteit.

 

Ongeacht de ernst van het autisme moet seksuele opvoeding mogelijk gemaakt worden bij voorkeur voor de eerste seksuele ervaringen van de puber, zodat ze kunnen omgaan met de angst,spanning en zenuwachtigheid die dit vaak oproept.

 

Lichamelijke (fysieke) symptomen.

 

Adolescenten/pubers met gemiddeld of hoog functionerend autisten kunnen, net zoals andere pubers, voldoen met verbale instructie..

Deze instructie over de seksuele opvoeding ( door leerkracht, begeleider, ouder of andere persoonlijke begeleider.) dient zorgvuldig te gebeuren.

 

Belangrijk in deze situatie is de puber te leren dat het hebben van seksuele ervaringen geheel normaal en natuurlijk is, dus niet iets is om bang of gespannen voor te zijn.

We leggen hem of haar uit dat ieder menselijk lichaam net zoals honger, koude en warmte ook seksuele sensaties ervaart, en dat hierdoor ook lichaamskenmerken veranderen.

Dit gebeurd voor ieder mens op eigen wijze.

Ook leggen we hem of haar uit dat zelfbevrediging en masturbatie uitingen zijn van seksuele sensatie.

Echter wel dat dit dient te gebeuren in de privé sfeer, zoals slaapkamer, badkamer enz.

Op een plek waar het kind alleen is.

Geef de kinderen aan op welke plaats en in sommige gevallen op welke tijd het kind bezig mag zijn met masturbatie.

Dit lijkt misschien overdreven maar dit biedt duidelijkheid en routine waarbinnen het kind zich veilig en ontspannen kan voelen.

 

Regels

 

Een ander belangrijk punt is om regels op te stellen.

Regels met als doel te voorkomen dat de puber het slachtoffer wordt van seksueel misbruik of dat de puber sociaal incorrect gedrag gaat vertonen.

Pubers/adolescenten/volwassenen met autisme, ongeacht hun mentale ontwikkeling kunnen vaak naïef zijn.

Door deze naïviteiten kunnen ze het slachtoffer worden van mensen met slechte en verkeerde bedoelingen.

Om dit te voorkomen moeten we duidelijke regels stellen in deze nieuwe fase van ontwikkeling.

 

– Denk vooruit, wees proactief ( pre-teach)

– Wees direct en duidelijk.( spreek over penis en vagina ipv over bloemen en bijtjes.)

– Leer het kind dat zelfbevrediging alleen thuis mag in een ruimte waar hij/zij niet gestoord kan     worden door anderen.(slaapkamer,badkamer.)

– Laat niet toe dat een ander persoon het kind helpt bij de masturbatie, leg het kind uit dat dit dan een seksuele relatie is en niet zelf bevrediging.

– Leer de puber dat niemand anders zijn of haar geslachtsorganen mag aanraken, ook als deze persoon zegt dat hij of zij wil helpen.

Houd er rekening mee dat ze niet alleen zeggen “met toestemming.”omdat de mogelijkheid bestaat dat als het kind lichamelijk al is opgewonden toch toegegeven wordt aan de negatieve aandacht van iemand met verkeerde bedoelingen.

Leg het kind uit dat dit dan geen zelfbevrediging is maar een relatie.

– Leer de puber niemand aan te raken zonder zijn of haar toestemming, aanraken mag alleen bij wederzijdse geodstemming.

– Aanraken van geslachtsorganen mag alleen in privé locaties of de afgesproken ruimtes.

Niet in de klas, niet aan tafel, niet in het openbaar enz.

Net zoals het kind heeft geleerd dat je niet overal zomaar in je neus mag peuteren.

– Redigeer ongepast gedrag, bijvoorbeeld als een kind wil gaan masturberen in een ongeoorloofde ruimte/situatie geef hem/haar dan iets anders te doen, iets in de handen, een andere opdracht enz.

– Wees duidelijk, constant en herhaal het belang van seksuele veiligheid.

– Vind een vertrouwenspersoon (van hetzelfde geslacht) die de tiener/puber leert over hygiëne en veiligheid.

– complimenteer en versterk goed gedrag en handelingen.

Het is belangrijk om goede, duidelijke en concrete regels af te spreken het het autistische kind.

Wees bewust dat het niet alleen om seksualiteit gaat maar ook over waarden en sociale vaardigheden.

 

Pubers/adolescenten die een ernstige vorm van autisme hebben en niet de cognitieve vermogens hebben om te begrijpen wat hun verteld wordt, hebben de ondersteuning nodig van visuele middelen zoals bijvoorbeeld pictogrammen.

Zo dat ze tenminste de basis van de seksuele ontwikkeling kunnen begrijpen.

Met behulp van pictogrammen en eenvoudige instructie kan deze groep van autistische kinderen leren dat seksuele gevoelens van opwinding en sensatie er mogen zijn en horen bij het leven.

Maar dat het toegeven aan deze gevoelens alleen in de thuis situatie mag gebeuren.

Ze moeten de combinatie leren maken dat het aanraken van de geslachtsdelen alleen mag gebeuren in een privé ruimte zoals de slaap/badkamer.

Dit vergt van de ouder/opvoeder/begeleider veel inzet maar uiteindelijk zal het kind leren dat seksuele bevrediging privé is.

Met gebruik van tekeningen en pictogrammen van bijvoorbeeld een penis, een vagina, handen die het geslachtsdeel vasthouden, de plaats waar het kind zich mag bevredigen enz. kan het kind leren op een sociaal correcte wijze toegeven aan zijn of haar seksualiteit.

 

Emotionele symptomen.

 

Mensen met autisme hoeven niet alleen een seksuele relatie te hebben met een partner maar kunnen ook genieten van de persoonlijke ervaring.

 

Praten met kinderen en volwassenen met autisme over relaties is niet veel anders dan praten over dit onderwerp met neurotypische mensen.

Als we iemand aardig of lief vinden is het hebben van seks veel beter dan als dit onder dwang gebeurd.

Gevoelens van affectie, intimiteit, de behoefte om dicht bij elkaar te blijven voor en na de seks, is iets dat mensen met autisme ook kunnen ervaren, hoewel het geen regel is.

 

Twee van de hoeken van de triade van autisme zijn:

zwakke/slechte sociale interactie.

Zwakke/moeizame communicatie.

Dit maakt de uitdaging voor het hebben van een romantische relatie voor een persoon met autisme groter dan voor een persoon zonder autisme.

Wanneer we onze kinderen/cliënten/patiënten met autisme willen voorbereiden op seksualiteit in hun leven moeten we hen leren hun sociale vaardigheden te verbeteren.

  • Hoe benader je een ander?
  • Wat zeg je tegen hem of haar?
  • Hoe begin je een relatie?
  • Wanneer is het tijd om binnen de relatie te praten over seks?
  • Hoe behandel je je partner met respect bij het seksueel contact?

Men moet onthouden dat sommige autisten niet aangeraakt willen worden zonder waarschuwing.

Een partner moet bereid zijn om te spreken over hoe en op welke wijze de autistische partner het fijn vindt om aangeraakt te worden.

Dit geldt natuurlijk voor iedere persoon ongeacht het wel of niet hebben van autisme.

 

In Nederland zijn verscheidene cursussen voor jongeren met autisme over sociale vaardigheden..

Binnen deze cursussen wordt ook aandacht besteed aan seksualiteit omdat dit een belangrijk onderdeel is van de ontwikkeling en de identiteit van het kind.

 

Wat een tiener met ernstiger autisme betreft, is de vraag of het hebben van een relatie met een partner mogelijk is. Fysiek, misschien; Er zijn hindernissen die genomen moeten worden en misschien zijn deze hindernissen onoverkomelijk. Maar wie zegt dat deze groep ook niet een bevredigend seksleven mag en kan beleven, ook al blijft het alleen bij zelf bevrediging. masturba Seks is een fysieke behoefte, versterkt door de warmte en de liefde. Maar een autistische persoon die ouderlijke liefde, affectie ontvangt en de zekerheid heeft van een veilig huiselijk huis, kan ook volkomen gelukkig leven.

“Als gezondheid een fundamenteel mensenrecht is, moet de seksuele gezondheid ook als een basic Human Right worden beschouwd.” – Wereldgezondheidsorganisatie -1975

 

*Fatima de Kwant is autisme specialist, auteur van het boek ‘Autisme, een Geschenk‘ en moeder van een jongeman (20) met autisme. Zij komt uit Rio de Janeiro en woont in Nederland. Fatima is heeft Project Autimates ontwikkeld in 2011. In 2015 heeft zij de autisme gewonnen in Brazilië voor haar prestaties als autisme ambassadeur. 

 

 

 

 

Sobre Fatima de Kwant

Fatima Kwant is an autism advocate, author of autism related articles, and creator of the International Autimates Project - Overcoming Prejudice with Information. She is a Brazilian journalist leaving in the Netherlands with her family. Her youngest son, 18 years old has autism and formerly diagnosed as severe autistic. Recently this diagnose has been withdrawn. Fatima is also an expert in many aspects of the Autism Spectrum, especially Autism & Development.